Tảo Spirulina – Thức ăn kỳ diệu

Chủ tịch Hội Cá cảnh TP.HCM, Thạc sĩ Nguyễn Văn Lãng năm nay 62 tuổi mà cơ thể cường tráng và “thâm hậu” ít có thanh niên nào bì kịp. Tôi hỏi bí quyết nào, ông nói ngay: “Tảo Spirulina!“. Ông Lãng “mê tín” món ăn này không khác gì thần dược.

Để chứng minh, ông giới thiệu tôi gặp người chủ trì một đề tài khoa học về tảo Spirulina. Đó là thạc sĩ – dược sĩ Lê Văn Lăng, giảng viên Trường Đại học Y-Dược TP.HCM. Ông Lăng đã có một cuộc trao đổi thú vị với tôi xung quanh những điều kỳ diệu của thứ thức ăn mà ông gọi là “dưỡng dược” này.

Tác dụng của tảo Spirulina
Tác dụng của tảo Spirulina

Dinh dưỡng chuẩn, khả năng chống ung thư, chống HIV/AIDS

Dược sĩ Lăng nói: – Về tự nhiên, đó là loại gen của sinh vật cổ xưa hiếm hoi còn sót lại từ khoảng 3 triệu năm trước. Giống tảo này được coi là của trời phú cho hai bộ tộc – Aztec, Mexico (châu Mỹ) và Kanembu, Tchad (châu Phi). Năm 1960, một số nhà khoa học Pháp khi sang châu Phi tìm dầu hỏa, đã bất ngờ phát hiện ra bộ tộc Kanembu, rất nghèo, nhưng ở đây già trẻ lớn bé ai cũng khỏe mạnh cường tráng. Người ta tìm hiểu, thì thấy người dân ở đây thường vớt một thứ tảo trong một cái hồ đem về trộn với bột làm bánh ăn, đó là món bánh Techuilatl (sau này được truyền bá sang châu Âu).

Các nhà hóa dầu đã thuật lại câu chuyện đó cho các nhà y dược. Sau khi đem về nghiên cứu, các nhà y dược đã khẳng định ngay giá trị của nó. Công trình được công bố đầu tiên là của một người Bỉ, thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới khoa học. Đến năm 1963, giáo sư Clement, người Pháp, đã nghiên cứu thành công việc nuôi tảo Spirulina quy mô công nghiệp. Đến năm 1973, Tổ chức Lương nông quốc tế (FAO) và Tổ chức Y tế thế giới (FAO) đã chính thức công nhận Spirulina là nguồn dinh dưỡng và dược liệu quý, đặc biệt trong chống suy dinh dưỡng và chống lão hóa.

Như thế nào là nguồn dinh dưỡng quý, thưa ông?

Spirulina được coi là nguồn dinh dưỡng số 1 của tự nhiên. Nó có đủ cơ cấu thiết yếu: protein – lipid – glucid cùng khoảng 30 vi lượng và hầu hết các vitamine cần thiết cho cơ thể. Nó đáp ứng khá hoàn hảo công thức chuẩn về chế phẩm dinh dưỡng protein – vi lượng khoáng – vitamine do FAO/WHO công bố. Bởi vậy nó là sản phẩm chống suy dinh dưỡng rất tốt cho trẻ em, người già và một số đối tượng khác như người bệnh sau phẫu thuật, thiểu năng dinh dưỡng…

Có nghĩa là, trong trường hợp nào đó người ta chỉ ăn thứ tảo này là… đủ sống?

Đúng vậy. 1 người dùng 1 ngày 5g tảo là đủ các chất thiết yếu. Cơ thể có thể hấp thụ mỗi ngày 30-45g. Dùng thừa cũng vô hại. Người bị bệnh nặng không ăn được có thể bơm tảo thẳng vào dạ dày là đủ các chất dinh dưỡng.

Còn tác dụng dược liệu của nó, thực chất nó là thực phẩm hay là thuốc?

Những nghiên cứu khoa học cho thấy tảo Spirulina là một dưỡng dược (Nutraceutical), nghĩa là giao thoa giữa thực phẩm và dược phẩm. Giá trị dược liệu của nó chủ yếu là do các hoạt tính sinh học có tác dụng tăng cường miễn dịch, chống lại bệnh tật, đặc biệt là Phycocyanin, hoạt chất Sulfolipid, Spirulan (Ca-Sp, do người Nhật phát hiện). Ngoài ra còn có Betacaroten, các khoáng vi lượng (coban, kẽm, sắt…) và các vitamine cần thiết cho cơ thể.

Kết quả lâm sàng cho thấy, có thể dùng tảo Spirulina hỗ trợ trong điều trị bệnh viêm gan, suy gan, bệnh nhân bị cholesterol máu cao và viêm da lan tỏa, bệnh tiểu đường, loét dạ dày tá tràng và suy yếu hoặc viêm tụy, bệnh đục thủy tinh thể và suy giảm thị lực, bệnh rụng tóc… Đặc biệt, những nghiên cứu mới nhất cho thấy tác dụng của tảo Spirulina rất tốt trong bảo vệ sức khỏe người cao tuổi, trong phòng chống một số bệnh ung thư, những triển vọng dùng nó trong thuốc phòng chống HIV/AIDS…

Ông có thể nói rõ hơn tác dụng chống ung thư…

Tác dụng chống ung thư là do các hoạt chất tăng cường miễn dịch, chống oxy hóa, bảo vệ tế bào, chống đột biến gen có trong tảo Spirulina. Đáng lưu ý trước hết là công trình nghiên cứu phòng chống ung thư gây ra bởi tia phóng xạ hạt nhân cho các nạn nhân của sự cố Nhà máy Điện hạt nhân Chernobul đã thu được kết quả rất tốt khi điều trị bằng Spirulina nguyên chất. Khi uống Spirulina, lượng chất phóng xạ đã được đào thải khỏi đường tiểu của người bị nhiễm xạ rất cao. Kết quả này đã được biểu dương tại hội nghị quốc tế về tảo năm 1998 ở Cộng hòa Czech.

Tại Ấn Độ, một nghiên cứu năm 1995 đã chứng tỏ với liều 1g Spirulina/ngày, có tác dụng trị ung thư ở những bệnh nhân ung thư do thói quen nhai trầu thuốc. Ở Việt Nam, một số nghiên cứu của Viện Dược liệu và Đại học Y Hà Nội, ở Viện Công nghệ sinh học và Viện Tai – Mũi – Họng (Hà Nội) cũng cho thấy tác dụng hỗ trợ điều trị ung thư của Spirulina. Còn nhiều bí ẩn trong Spirulina cần được tiếp tục nghiên cứu sâu hơn trong triển vọng chữa ung thư. Tuy nhiên, một chỉ định dùng chế phẩm chứa Spirulina nguyên chất cho nhóm bệnh ung thư là rất tốt về cả khía cạnh dinh dưỡng và hỗ trợ trị liệu.

Còn việc chống HIV/AIDS…

Hiện nay trong các đề tài nghiên cứu chống HIV/AIDS của Nhật Bản, có đề tài sử dụng tảo Spirulina. Năm 1996-1997, một nhóm khoa học gia người Nhật là Hayashi K., Hayashi T. và Kojma I. đã phân lập và xác định cấu trúc một hoạt chất mới trong Spirulina đặt tên là Spirulan (Ca-Sp). Các thử nghiệm đã chứng tỏ Ca-sp có tác dụng kháng virus HIV typ 1 và kháng virus Herpes simplex type 1. Tác dụng này được xác định ở liều khá thấp và theo các tác giả là có triển vọng nghiên cứu ứng dụng trong điều trị HIV/AIDS. Trước đó cũng có một nhóm tác giả đã phát hiện ra tác dụng này…

“Các công trình nghiên cứu trên thế giới đã định danh khoảng 300 chất hoặc nhóm chất có trong trong tảo Spirulina và chưa phát hiện chất nào gây hại cho cơ thể. Hiện nay, các nhà khoa học đã xác định khoảng 1/10 số chất đó là có ích rõ cho cơ thể. Việc nghiên cứu về tảo Spirulina đang được tiếp tục mở rộng, hứa hẹn nhiều triển vọng phục vụ sức khỏe con người từ món quà độc đáo này của tự nhiên”, thạc sĩ – dược sĩ Lê Văn Lăng nói tiếp.

Thưa ông, có tin nói rằng Nhà nước Cuba xác nhận các vận động viên nước này giành được nhiều thành tích cao là do có dùng Spirulina như một chất bổ dưỡng. Điều đó đúng không?

Các nhà nghiên cứu đã chứng minh tảo Spirulina làm tăng sức đề kháng với nghịch cảnh và tăng sức dẻo dai trong vận động. Do đó, việc sử dụng Spirulina cho các lực sĩ, vận động viên điền kinh cũng như các môn thể thao khác đã được tin dùng ở Anh Quốc, Mexico và nhiều quốc gia khác, đặc biệt ở Cuba. Thậm chí Nhà nước Cuba còn coi việc sử dụng rộng rãi Spirulina là một trong những giải pháp tăng cường sức khỏe cho toàn dân.

Nó có phải là một thứ “doping”? – Hoàn toàn không phải. Spirulina là một dưỡng chất tự nhiên rất hy hữu mà thiên nhiên dành cho con người.

Ông có thể nói rõ hơn về tác dụng của tảo Spirulina trong việc chống lão hóa của Spirulina…

Đẩy lùi quá trình già nua, kéo dài tuổi thọ là mơ ước của con người, cũng là thách thức đối với y học. Thuốc chống lão hóa, thuốc bảo thọ hiện nay thường là những chế phẩm giàu acid amin, polyvitamine, chất chống oxy hóa, khoáng vi lượng, chất tăng cường miễn dịch… Tảo Spirulina là sản phẩm tự nhiên có đủ các acid amin thiết yếu, có 11 vitamine, nhiều khoáng chất và chất chống oxy hóa: betacaroten và các carotenoid, đặc biệt là hoạt chất Spirulan mới xác nhận vừa là chất chống oxy hóa, vừa là chất tăng cường miễn dịch. Tác dụng của tảo Spirulina trong việc chống lão hóa rất tốt. Nếu nuôi Spirulina gắn selen (Spirulina giàu selen) tác dụng chống lão hóa càng tốt hơn.

Nghe nói tác dụng của tảo Spirulina giúp tăng cường “sức mạnh” đàn ông. Thực chất là như thế nào ?

Đó là sự thật. Nhưng cần phân biệt các chế phẩm gây cường dương “cưỡng bức” với các dưỡng chất điều hòa và tăng cường sinh lý đàn ông. Các loại thuốc “cưỡng bức” chỉ giải quyết “tình thế nhất thời”, không những hoàn toàn không có tác dụng tăng “sức mạnh” mà có thể còn có hại. Cần lưu ý rằng có những người đàn ông rất khỏe mạnh nhưng “chuyện kia” thì rất yếu, đó là do sinh lý không cân bằng.

Tác dụng của tảo Spirulina lên đàn ông rất căn bản. Với liều dùng vừa phải, Spirulina làm cân bằng dinh dưỡng, tổng hợp các chất nội sinh, tăng hormon và điều hòa sinh lý, khiến cho người đàn ông có một “sức mạnh” tự nhiên, bền vững. Tất nhiên, những tố chất tinh thần có ảnh hưởng rất lớn đến quan hệ giới tính, điều này lại phụ thuộc vào đặc điểm của mỗi người và các giải pháp tâm lý tương ứng.

Tác dụng của tảo Spirulina nghe nói còn “hữu hiệu” hơn, có đúng không?

Những nghiên cứu đầu tiên đã cho thấy tác động tích cực của Spirulina lên cơ thể nữ giới, rõ nhất là tác động vào hormon. Phụ nữ bắt đầu lão hóa thường có triệu chứng lên cân, da khô, sinh lý yếu. Khi dùng Spirulina, các hoạt chất của nó sẽ điều hòa hormon, làm cân bằng cơ thể, khiến người phụ nữ trở nên “ướt át” hơn, cơ thể sẽ trẻ ra, biểu hiện rõ nhất trên làn da. Về khía cạnh chống lão hóa, tảo Spirulina tác động đến phụ nữ nhiều hơn đối với nam giới…

Nghĩa là sao, thưa ông ?

Thứ nhất, ngoài việc điều hòa hormon, điều hòa glucose huyết, Spirulina còn giúp phụ nữ giảm cân. Là vì phụ nữ có xu hướng tăng cân theo tuổi và khi tăng cân thì ăn rất nhiều, lúc nào cũng thấy đói. Chỉ cần một lượng tảo vừa phải hằng ngày là cơ thể có đủ các chất dinh dưỡng, giúp tiết chế được ăn uống.

Thứ hai, tác dụng lợi sữa cho nhũ mẫu cũng là một thí dụ của dưỡng dược này đối với phụ nữ. Thứ ba, phụ nữ có thể dùng tảo làm đẹp bằng cách “trong uống ngoài thoa”. Hiện nay, người ta đã chiết xuất các chất của Spirulina, nhất là các chất Polysaccharid và Spical để chế ra các loại mỹ phẩm dưỡng thể cao cấp để xoa – Lotion, hoặc để đắp lên da – Mask. Và đáng chú ý hơn là người ta đã dùng tảo tác động trực tiếp để cải thiện làn da toàn thân bằng cách tắm tảo.

Spirulina từ tự nhiên được sản xuất công nghiệp, quá trình đó thực hiện như thế nào?

Tảo Spirulina được sản xuất bằng cách nuôi trong hồ có dưỡng chất kiềm carbone, đạm sulphat, nitrat và khoảng 20 vi chất khác. Đặc biệt tảo này ưa kiềm và cần ánh sáng đủ mạnh từ mặt trời hay đèn điện. Môi trường nuôi cũng được khuấy nhẹ cho tảo “bơi” để vận động và phát triển sinh khối. Khi đạt tới mức đậm đặc nhất định, tảo được lọc lấy một phần sinh khối tạo bởi nhóm đã trưởng thành. Nhóm tảo nhỏ lọt lại và tiếp tục được nuôi. Đại thể là như vậy.

Hiện nay Spirulina được dùng dưới dạng gì ?

Spirulina dùng cho người thuộc ba nhóm: thực phẩm dinh dưỡng, thuốc chữa bệnh và mỹ phẩm. Thực phẩm dinh dưỡng được dùng ở dạng nước uống, siro, yaourt, bột dinh dưỡng. Có thể dùng tảo nguyên chất để uống (pha với nước lạnh hoặc nóng) hoặc trộn vào thức ăn như nấu canh, làm bánh. Một số nước còn có trà Spirulina. Ở Đức, người ta đã bắt đầu đưa tảo vào bia, gọi là bia xanh. Thuốc chữa bệnh được làm dưới dạng viên cốm, viên nén hoặc nang.

Tảo Spirulina được sản xuất nhiều nhất ở đâu?

Nhiều nhất là ở Mexico và Mỹ, trại tảo lớn nhất là ở Hawaii (khoảng 25 ha) và mới đây là Trung Quốc (16 ha). Nhu cầu Spirulina trên thế giới là rất lớn, tuy nhiên sản lượng chưa nhiều, nên giá bán những chế phẩm Spirulina rất đắt. Nước nhập khẩu Spirulina nhiều nhất là Nhật Bản, kế đó là Mỹ và Tây Âu.

Ở nước ta, Spirulina đã bắt đầu được chú ý, nhưng tỷ lệ ngoại nhập vẫn chiếm trên 70%. Tảo được sản xuất trong nước còn nhỏ lẻ. Hiện nay, đang có một công ty đầu tư xây dựng một nhà máy sản xuất tảo ở TP.HCM, nhưng sản phẩm làm ra còn rất khiêm tốn. Muốn phát triển, cần được đầu tư, xây dựng thương hiệu. Nếu làm tốt, triển vọng sản xuất Spirulina ở Việt Nam có thể đáp ứng được nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Nguồn : Thanh Niên

Add Comment